اصفهان که روزی در زمره اولین انتخاب گردشگران و مسافران برای اقامت و بازدید بود حالا مدتهاست روزگار خوشی ندارد و انباشته شدن دردهایش روی هم مشکلات زیادی برای آن به وجود آورده است.
بعد از زایندهرود که مدتهاست فقط وقت و بیوقت چند روزی لبهای تشنهاش را مرطوب میبیند، تالاب گاوخونی هم مثل دیگر تالابهای کشور در حسرت چند قطره آب نشسته و مسئولان برای زنده نگه داشتنش به دنبال تشکیل ستادی هستند فراتر از استان.
چند روز پیش بود که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره برنامههای این سازمان برای احیای تالاب بینالمللی گاوخونی گفت: «پیگیر هستیم که اولین ستاد ملی احیای تالاب گاوخونی مصوب شود و این موضوع را با معاون اول رئیسجمهوری مطرح کرده و از طریق معاونت دریایی و تالابهای سازمان پیگیری خواهیم کرد.» علی سلاجقه با بیان اینکه موضوع بعدی، حقابه این تالاب است که وزارت نیرو مکلف است طبق سه حالت شرایط کمآبی، میان آبی و پر آبی که به این نهاد ارائه دادیم حقابه تالاب گاوخونی را تحویل دهد، ادامه داد: «باید توجه داشت که متأسفانه تالابهای کشور اکنون به کانونهای گردوغبار تبدیل شدهاند و بر همین اساس سازمان در خود تالاب گاوخونی نیز عملیات احیایی خواهد داشت.» آنطور که این مسئول عنوان کرده است اگر قرار باشد امسال هرگونه آبی در زایندهرود جاری شود حتماً به همان میزان آب هم باید به گاوخونی برسد. در کنار تالاب گاوخونی، وضعیت پارک ملی موته هم خوب نیست و خشکسالی و از بین رفتن آهوهای این منطقه صدمات زیادی به بقای این پارک زده است.
برقیها به داد هوا برسند
با برداشتهای بیرویه آب از منابع زیرزمینی، استانهای زیادی درگیر بازی خطرناک جدیدی شدهاند که میتواند به یکباره فاجعهای بزرگ رقم بزند. پدیدهای به نام فرونشست که تقریباً همه آن را میشناسند و در بسیاری از مناطق هم به وقوع پیوسته است.
به گفته استاندار اصفهان فرونشست، ابرچالش آینده این استان است و مسئله آب که سازمان حفاظت محیط زیست باید مدافع آن باشد، شرایط ناگواری برای این دیار ایجاد کرده است. در کنار بحران آب، شرایط آلودگی هوا نیز به جایی رسیده که روزهای متمادی است مدارس را به طور کامل تعطیل کرده است. اما بعضاً در مناطقی مثل اصفهان که شاخص آلایندهها به ۱۷۰ هم میرسد، باز هم مدارس را تعطیل نمیکنند، چون مسئولان معتقدند دیگر نمیتوان بیش از این دانشآموزان را از علم و درس دور نگه داشت. در راستای مدیریت و کاهش آلودگی هوا، استاندار اصفهان عنوان کرده است: «حسب مساعدتی که وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان برنامه و بودجه در تهران برای جایگزینی موتورسیکلتهای بنزینی با موتورسیکلتهای برقی داشت، انتظار داریم همین مصوبه را برای اصفهان با جایگزینی ۵۰هزار دستگاه موتورسیکلت برقی داشته باشیم.» سیدرضا مرتضوی با بیان اینکه برای نوسازی ۵ هزار دستگاه تاکسی شهر اصفهان به همکاری صندوق ملی محیط زیست و ارائه تسهیلات نیاز است، گفت: «با توجه به اینکه اتوبوسهای شهری و منابع متحرک نقش ۷۷درصدی در آلودگی هوای این کلانشهر دارند، لازم است ۲هزار دستگاه اتوبوس شهری در اصفهان و هفت شهر دیگر در شعاع ۵۰ کیلومتری این کلانشهر وارد مدار شود.»
البته اگر صندوق توسعه ملی نیز برای قطار شهری اصفهان کمک کند و ۵ هزار میلیارد تومان در جهت توسعه آن اختصاص دهد میتوان در حوزه حمل و نقل عمومی این شهر هم شرایط مناسبتری فراهم کرد.
آغاز مازوت سوزیها یک ماه زودتر
هوای اصفهان آنقدر آلوده شده که نفس کشیدن برای همه سخت و تعداد بیماران قلبی افزایش یافته است. این یک حقیقت است که آنچه امروز کشور را به لحاظ آلودگی به اینجا کشانده نتیجه فعالیتهای اشتباه گذشته است. در همین رابطه وقتی رئیس سازمان حفاظت محیطزیست قرار شد در مورد علت آلودگیهای هوا و میزان آلایندهها در اصفهان سخن بگوید، قبل از هر چیز به مازوت سوزی نیروگاه شهید منتظری اشاره کرد و با بیان اینکه این نیروگاه از سال قبل شروع به مازوت سوزی کرده، اما آلودگی شهر اصفهان از سالهای قبل وجود داشته است، گفت: «از مردم استان و شهر اصفهان و شاهینشهر بهخاطر شرایط موجود عذر خواهی میکنیم، زیرا این وضعیت در شأن مردم نیست.» سلاجقه تصریح کرد: «دنیا دارد به سمت و سویی میرود که خط کشهای محیط زیستی برای ما میگذارد و در نشست گلاسکو موضوع کربن صفر را مطرح کردند و به ما اجازه هر گونه فعالیتی را نمیدهند.» بر اساس گزارشها نیروگاه شهید محمد منتظری امسال یک ماه زودتر مازوت سوزاندن را شروع کرد و همین امر موجبات افزایش بیش از حد آلایندهها در آسمان اصفهان را به وجود آورد.
این نیروگاه در مرکز ثقل جمعیتی است و حدود ۵/۳ میلیون نفر اکنون در حال استنشاق هوای آلوده و ذرات سمی معلق هستند.
تعداد مراجعات به مراکز درمانی این منطقه هم به شدت زیاد شده که برای کنترل وضعیت موجود حداقل میشد به جای مازوت سوز کردن ۳۶ مشعل موجود در نیروگاه، تعداد کمتری از مشعلها از این سوخت استفاده کنند. آنطور که استاندار اصفهان عنوان کرده است دولت امسال ۴ هزار میلیارد تومان برای نیروگاههای خورشیدی مصوب کرده که هزار میلیارد تومان آن سهم اصفهان است. مرتضوی گفته است نمیخواهیم نیروگاه شهید منتظری از عرصه خدمات رسانی حذف شود، بلکه در یک بازه زمانی به مدت یکی، دو سال سبد انرژی استان را در اختیار استان بگذارند که مدیریت کنیم، زیرا اگر پالایشگاه متوقف شود سوخترسانی به ۱۶ استان متوقف میشود. این مسئول با بیان اینکه به مسائل زیست محیطی اصفهان باید در سطح ملی نگاه شود، تصریح کرد: «لازم است پایشهای محیطزیست از صنایع تقویت شود و استانداری حتی با منابعی که در اختیار دارد گاهی علوفه برای آهوها و حیات وحش مناطق تأمین میکند، زیرا دغدغه حیات این گونههای زیستی را داریم و هزینه میکنیم، چون حفظ این گونهها و حیات آنها در استان دغدغه مردم است.»